آیت الله العظمی محمد باقر محسنی ملایری در سال ۱۲۸۲ هجری شمسی در شهر نجف دیده بر جهان گشود. پدر وی ابوالقاسم محسنی ملایری از علمای مشهور و بنام ملایر بود که چند سالی به نجف مهاجرت کرده بود و در حوزه علمیه نجف مشغول بود. وی در کمک به مردم شهره خاص عام بود. وی پس از سالها تحصیل در عراق به ایران برگشت و مدتی در قم و مشهد بود تا به دیار خود و سرزمین پدریش یعنی ملایر برگشت. اولین حوزه علمیه ملایر با نام باقریه را وی در دوران پهلوی از هزینه شخصی اش تاسیس نمود و کتابخانه و منزل شخصی و سایر اموالش را وقف مردم ملایر نمود. منزل وی هم اکنون به حسینیه تبدیل شده‌است.

وی پس از سالها تلاش به درجه اجتهاد رسید که بدلیل سطح علمی بالایش ۱۴ اجازه کتبی اجتهاد مجزا از معتبرترین علمای جهان تشیع در عراق و ایران دریافت نمود.

وی اگرچه به شدت با رژیم پهلوی مخالفت می‌کرد و مبارزات بسیاری داشت ولی بر خلاف سایر روحانیون و گرایش سیاسی خاص خود و برخی مخالفتهایش نتوانست مناسب حکومتی و سیاسی خاصی را کسب نماید و به همین دلیل تنها به تدریس، کمک به مردم و امور خدا پسندانه و اداره حوزه علمیه می‌پرداخت و گرچه از نظر علمی و فقهی از اکثر مجتهید رتبه بالاتری داشت ولی بدلیل گرایش سیاسی خاص خود رفته رفته گوشه نشین شد. وی در علم استخاره بسیار ماهر بود به گونه‌ای که در زمانی که در ملایر بود از کل شهرهای ایران و حتی کشورهای خارجی برای طلب استخاره بطور کتبی یا شفاهی به وی مراجعه می‌نمودند. روحش شاد و راهش پر رهرو باد

او در ۲۲ مهر ماه ۱۳۷۴ در سن ۹۹ سالگی در اثر عارضه قلبی در بیمارستان ساسان تهران در گذشت و در قم به خاک سپرده شد. قبر وی در حرم مطهر حضرت معصومه می‌باشد.

آن عالم فرزانه رساله‏هایی در تقریرات و تلخیص مطالب دروس استادانشان دارد. نیز کتابی دارد به نام «تطبیق ‏الادیان». برخی از آثار وقفی و باقیات ‏الصالحات ایشان بدین قرار است.

۱- ساخت مدرسه باقریه ملایر؛

۲- ساخت مسجد در جنب همان مدرسه به نام مسجد سجاد؛

۳- ساخت کتابخانه در جنب مدرسه و مسجد؛

۴- ساخت مسجدی به نام صفی با دوازده باب دکان؛

۵- تعمیرات مدرسه و مسجد شیخ‏الملوکی؛

۶- احیاء موقوفات مرحوم حاج عیسی‏خان بیگدلی.

۷- احیاء موقوفات دیگر از قبیل موقوفات حاج شیخ محمدعلی افصحی، حاج رئیس ‏التجار و حاج عبدالله و احداث مؤسسات خیریه در روستاها و قصبات از محل موقوفات و آثار و خدمات دیگر

منبع: http://rasekhoon.net

آیت الله العظمی محمد باقر محسنی ملایری